Nieuws uit de Special Interest Groups

Indien je interesse hebt in deelname aan een SIG kun je contact opnemen met de voorzitter van de desbetreffende groep (een overzicht vind je hier).

Verder willen we graag de leden ondersteunen met het opstarten van nieuwe SIGs. Heb je affiniteit met een specifiek thema binnen het psychotraumaveld en wil je je samen met andere leden inzetten voor meer kennisdeling over dat thema, dan kun je voor meer informatie contact opnemen met NtVP bestuurslid Marjolein Missler: m.a.missler@uu.nl. Mogelijke thema’s voor nieuwe SIG’s kunnen bijvoorbeeld zijn: kind en jeugd, neurobiologie en farmacotherapie, vaktherapie, seksueel geweld, of moreel trauma.

SIG Opvang en Vroege Interventies

Nieuwe voorzitter: Sandra van Turnhout

Na vele mooie jaren heeft Anne Bakker haar voorzitterschap van de SIG "Opvang en Vroege Interventies" onlangs overgedragen aan Sandra van Turnhout. Anne heeft de afgelopen jaren met veel enthousiasme, betrokkenheid en daadkracht vormgegeven aan onze SIG. Ik wil haar daar namens alle collega’s en onze SIG ook via deze weg hartelijk voor bedanken. Gelukkig blijft Anne betrokken bij onze SIG en gaan we ook het komende jaar samen aan de slag. 

Anne: “Met heel veel plezier heb ik de afgelopen jaren deze SIG mogen voorzitten. Ik ben trots dat we met onze groep inmiddels drie mooie symposia hebben georganiseerd voor (coördinatoren van) collegiaal ondersteuners. Daarmee hebben we vele professionals uit verschillende hoog‑risico beroepen bereikt en vanuit de vereniging een waardevolle bijdrage geleverd aan kennisdeling over preventie van psychotrauma én het verbinden van professionals. Dank aan alle SIG‑collega’s voor de superfijne samenwerking. Met alle vertrouwen draag ik het voorzittersstokje nu over aan Sandra. Zelf blijf ik actief betrokken bij de NtVP als bestuurslid met de portefeuille kennisevenementen, binnen de SIG en binnen de accreditatiecommissie van opleidingen voor Psychosociale Ondersteuning.”

Vanaf heden neem ik, Sandra, het voorzitterschap over: een mooie uitdaging naast mijn werk als landelijk coördinator van de collegiale ondersteuning van de Koninklijke Marechaussee. Ik zie ernaar uit om samen te werken en wil je nader kennismaken, neem dan gerust contact op of wellicht zien we elkaar bij het “Wie knipt de kapper”-evenement in 2026!

Aankondiging vierde editie "Wie knipt de kapper"

De SIG zal dit jaar een vierde editie van ‘Wie knipt de kapper’ organiseren. Zeer gewaardeerd door de vele deelnemers de afgelopen drie jaar. De datum is bekend: 5 november 2026. De inhoud en locatie volgen later. Nieuwsgierig? Houd onze communicatie in de gaten.

Heeft u een reactie of wilt u ook deel uitmaken van de SIG Opvang en Vroege Interventies? Mail dan naar smlvanturnhout@gmail.com.

SIG Aging & Life Cycle 

Ouderen & Trauma: van diagnostiek tot behandeling – de laatste updates

In deze editie delen we recente ontwikkelingen op het gebied van trauma en psychologische zorg voor ouderen. Eind 2025 rondde Demi Havermans haar promotietraject af aan Maastricht University. Haar proefschrift Forgotten wounds laat zien dat PTSS bij ouderen en mensen met dementie sterk onderherkend blijft. Door cognitieve achteruitgang presenteren symptomen zich vaak atypisch, bijvoorbeeld als agressie, onrust, zorgmijding of slaapproblemen. Dit bemoeilijkt diagnostiek en leidt regelmatig tot misinterpretaties of overbehandeling met psychofarmaca. Een belangrijke uitkomst van haar onderzoek is het TRADE-interview, een nieuw diagnostisch instrument dat professionals helpt om PTSS‑klachten bij dementie systematisch in kaart te brengen, rekening houdend met non-verbaal gedrag, levensloopinformatie en atypische symptomatiek. Het proefschrift benadrukt de noodzaak van traumasensitieve zorgmodellen in verpleeghuizen en gerontopsychiatrie, waarbij vroege herkenning niet alleen de kwaliteit van behandeling, maar ook het dagelijks functioneren en welzijn van cliënten verbetert.

In De Psycholoog pleit Arjan Videler tegelijkertijd voor volwaardige inzet van psychologische zorg bij ouderen. Zijn boodschap is helder: als je een behandeling ook aan een jongere cliënt zou geven, moet leeftijd geen belemmering zijn. Hij benadrukt het belang van autonomie, eerlijke uitleg, het bespreekbaar maken van taboes en aandacht voor sociale context, draagkracht en zingeving en geeft leuke, concrete tips!

Het belang van zingeving sluit aan bij een recente veteranenstudie waarin doelen gericht op betekenis en zingeving (“meaning as goal”) samenhangen met klinisch relevante verbeteringen in pijn, gezondheid en ervaren zingeving, effecten die tot een jaar na behandeling doorwerken.

Een Belgische pilotstudie toont daarnaast dat een traumageïnformeerde gespreksgids goed inzetbaar is op geriatrische afdelingen. Van de 104 deelnemende ouderen rapporteerde 20% eerdere geweldservaringen. Zowel cliënten als zorgprofessionals beoordeelden het instrument positief. De studie laat zien dat luisteren, zorgvuldige implementatie en scholing van teams essentieel zijn om trauma bespreekbaar te maken zonder hertraumatisering.

Tot slot onderstrepen Lely e.a. in het Tijdschrift voor Ouderenpsychologie dat leeftijd geen contra-indicatie is voor traumabehandeling. Evidence-based interventies werken ook op latere leeftijd goed, mits afgestemd op levensfase, somatiek en cognitieve mogelijkheden. Terughoudendheid in de praktijk is vaak gebaseerd op vooroordelen en onvoldoende herkenning van traumadynamieken.

Agenda

• 6 maart – Traumanetcongres (Driebergen‑Zeist)
  Thema: traumasensitief samenleven, met aandacht voor intergenerationeel trauma.
• 11 & 12 april – EMDR‑congres
  Met o.a. workshop en minisymposium over traumadiagnostiek, traumasensitieve zorg en nieuwste inzichten rondom ouderen met PTSS en dementie.
• 5 mei – Congres ouderenzorg (Antwerpen)
  Thema: omgaan met moeilijk hanteerbaar gedrag, persoonlijkheidsstoornissen, dementie, levensloop en trauma.
• 29 mei – NtVP‑jaarcongres (Utrecht)
  Thema: Het palet van verbondenheid.

Over de SIG

We zijn als SIG een groeiende groep professionals die samen werkt aan betere diagnostiek, behandeling en traumasensitieve zorg voor ouderen. Onze focus ligt op kennisdeling, interprofessionele samenwerking en kwaliteitsverbetering. Wil je meedoen of meedenken? Meld je aan via e.gielkens@mondriaan.eu.

Lees meer:

Boven, C., Nobels, A., Berg, N., Van Den Noortgate, N., Courtens, N., & Keygnaert, I. (2026). Screening and caring for older adults affected by sexual or other types of violence: A pilot study at three Belgian geriatric departments. Healthcare, 14(1), 16. https://doi.org/10.3390/healthcare14010016

Kindermans, G. (2025). Ageism: Interview met Arjan Videler. De Psycholoog, 61(1), 10-14.

Lely, J., Gielkens, E., & Havermans, D. (2025). Leeftijd: doet die ertoe bij de behandeling van psychotrauma? Tijdschrift voor Ouderenpsychologie, 2(2)

Reed, D. E., Palitsky, R., Engel, C. C., Williams, R. M., Kroenke, K., Bokhour, B. G., & Zeliadt, S. B. (2025). Progress toward meaning-as-goal and its association with pain, functioning, and global meaning and purpose among veterans with co-occurring chronic pain and PTSD. International Journal of Behavioral Medicine, 32(5), 658–667.

Proefschrift Demi Havermans: Forgotten wounds: recognizing and diagnosing PTSD in older adults and those with dementia - Maastricht University