Het certificaat Psychotraumatherapeut NtVP is bedoeld voor ervaren behandelaren met een erkende klinische achtergrond en aantoonbaar specialistisch en academisch werk- en denkniveau die zich, naast hun algemene klinische expertise,  hebben gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van traumagerelateerde stoornissen. Deze professionals zijn veelal werkzaam binnen gespecialiseerde traumacentra, geestelijke gezondheidszorginstellingen of vervullen een expertrol op het gebied van psychotrauma binnen hun eigen praktijk of organisatie.

Het certificaat heeft als doel de deskundigheid van professionals op het gebied van psychotraumadiagnostiek en -behandeling zichtbaar en toetsbaar te maken. Certificaathouders beschikken over aantoonbare kennis, vaardigheden en praktijkervaring op het gebied van evidence-based traumabehandeling.

Om voor certificering als Psychotraumatherapeut NtVP in aanmerking te komen, dient de aanvrager te voldoen aan de registratievereisten van de Wet BIG binnen één van de onderstaande beroepscategorieën:

  • Gezondheidszorgpsycholoog;
  • Klinisch psycholoog;
  • Klinisch neuropsycholoog;
  • Orthopedagoog-generalist;
  • Psychotherapeut;
  • Psychiater/ arts i.o.t psychiater; 
  • Verslavingsarts;
  • Verpleegkundig specialist GGZ;

De BIG-registratie dient gedurende de certificeringsperiode geldig te zijn. De aanvrager is verantwoordelijk voor het aantonen van een geldige registratie op het moment van de aanvraag.

Na het behalen van de BIG-registratie dient de aanvrager minimaal 3 jaar relevante werkervaring te hebben opgedaan. Indien niet aan deze eis wordt voldaan, bestaat de mogelijkheid om een aspirant-certificering aan te vragen. Daarnaast dient de aanvrager aantoonbaar werkzaam te zijn met patiënten met traumagerelateerde problematiek. Hiervoor geldt een minimale werkbelasting van 16 uur per week, waarvan ten minste 6 uur per week wordt besteed aan de behandeling of begeleiding van patiënten met traumagerelateerde stoornissen. Het voldoen aan deze voorwaarde kan worden aangetoond door middel van een werkgeversverklaring of een ingevuld zelfevaluatieformulier.

De aanvraag voor certificering is verdeeld in 5 modules. Lees verder voor de beschrijvingen. 

Module 1: Ingangseisen psychotrauma

Aanvragers dienen te beschikken over een brede algemene kennis van psychotrauma en aanverwante onderwerpen.

Aan dit onderdeel voldoet de aanvrager wanneer de 4-daagse blended Basiscursus Psychotrauma voor BIG-geregistreerde professionals van ARQ Academy met goed gevolg is afgerond.

Indien de aanvrager deze opleiding niet heeft gevolgd, kan deze alsnog voor certificering in aanmerking komen op basis van relevante werkervaring. In dat geval dient de aanvrager aannemelijk te maken en te beschikken over een brede en gedegen kennis van psychotrauma. Dit kan bijvoorbeeld blijken uit eerdere werkervaring, aanvullende opleidingen, cursussen of andere relevante deskundigheidsbevorderende activiteiten. De certificeringscommissie beoordeelt het volledige profiel van de aanvrager. Daarbij worden onder meer de werkgeversverklaring, de casusbeschrijving en reflectie, en het totale dossier betrokken om vast te stellen of aan de gestelde eisen wordt voldaan. Op deze wijze ontstaat een integraal beeld van de kennis, ervaring, reflectief vermogen en deskundigheid van de aanvrager op het gebied van psychotrauma.

 

Module 2: Diagnostiek en indicatiestelling

Aanvragers dienen aantoonbare kennis te hebben van de diagnostiek van psychotrauma en in staat te zijn een casusconceptualisatie op te stellen. Daarnaast dienen zij bekwaam te zijn in het afnemen van klinische interviews en het toepassen van geschikte en gevalideerde meetinstrumenten en vragenlijsten ten behoeve van diagnostiek en indicatiestelling.

Aanvragers dienen bekwaam te zijn in het stellen van een diagnose bij PTSS, traumagerelateerde stoornissen en eventuele comorbiditeit. Daarnaast wordt verwacht dat zij op basis van diagnostische bevindingen een onderbouwde indicatiestelling kunnen formuleren en kunnen bepalen welke behandeling het meest passend is voor de specifieke problematiek en context van de patiënt.

Deze competentie wordt op meerdere manieren beoordeeld:

  1. Opleiding en deskundigheid
    De aanvrager dient aan te tonen bekwaam te zijn in het afnemen en interpreteren van een gevalideerd klinisch interview voor PTSS. Hierbij kan worden gedacht aan instrumenten zoals de CAPS, KIP, CAPS-CA, DITS of een ander vergelijkbaar gevalideerd diagnostisch instrument. Aanvragers die de 4-daagse blended Basiscursus Psychotrauma voor BIG-geregistreerde professionals van ARQ Academy met goed gevolg hebben afgerond, voldoen aan deze eis. 
  2. Casusbeschrijving
    Aan de hand van de ingediende casusbeschrijving wordt beoordeeld of de aanvrager gebruik heeft gemaakt van passende en gevalideerde diagnostische methoden. Daarnaast wordt getoetst of de diagnostische bevindingen hebben geleid tot een zorgvuldig onderbouwde casusconceptualisatie en indicatiestelling, waarbij de keuze voor de voorgestelde behandeling adequaat is gemotiveerd.

 

Module 3: Voorbereiding op en ondersteuning bij traumabehandeling

Aanvragers dienen in staat te zijn patiënten adequaat voor te bereiden op traumabehandeling en hen gedurende het behandeltraject te ondersteunen bij het aanleren en versterken van vaardigheden gericht op het reguleren van emoties, traumagerelateerde beelden en cognities. Het doel hiervan is patiënten in staat te stellen optimaal te profiteren van de traumabehandeling en deze op een veilige en effectieve wijze te doorlopen.

De aanvrager dient aantoonbaar ten minste één evidence-based methode of techniek te beheersen conform de actuele (inter)nationale richtlijnen voor de behandeling van psychotrauma¹ die gericht is op de voorbereiding op en ondersteuning van traumabehandeling. Deze vaardigheden stellen de aanvrager in staat patiënten te ondersteunen bij het ontwikkelen van stabilisatie-, regulatie- en copingvaardigheden ter bevordering van een effectief traumabehandeltraject. 

Deze competentie wordt beoordeeld aan de hand van een certificaat of bewijs van deelname aan een relevante opleiding, training of interventie. Voorbeelden hiervan zijn:

  • 4-daagse blended Basiscursus Psychotrauma voor BIG-geregistreerde professionals van ARQ Academy 
  • Slapende Honden Wakker Maken
  • Seeking Safety
  • Voorbereidingsverhaal Traumaverwerking
  • Vroeger en Verder
  • STAIR (Skills Training in Affective and Interpersonal Regulation) 

Ook vergelijkbare, inhoudelijk relevante opleidingen of interventies kunnen ter beoordeling aan de certificeringscommissie worden voorgelegd.

¹ Gebaseerd op de in de sectie Bronnen opgenomen richtlijnen en standaarden (Richtlijnendatabase PTSS, GGZ Standaarden, NICE Guideline NG116 en ISTSS PTSD Prevention and Treatment Guidelines).

 

Module 4: Behandeling

Aanvragers dienen ervaring en kennis te hebben met de inzet van ten minste twee bewezen evidence-based behandelvormen voor psychotrauma. Minimaal één van deze behandelvormen dient te behoren tot de categorie interventies waarvoor sterke wetenschappelijke evidentie bestaat, zoals Imaginaire Exposure of EMDR. De tweede behandelvorm kan worden gekozen uit behandelmethoden die specifiek zijn gericht op traumagerelateerde problematiek, maar waarvoor de wetenschappelijke onderbouwing beperkter is of die zijn ontwikkeld vanuit een andere theoretische of methodologische benadering. De vereiste behandelvormen zijn gebaseerd op de actuele (inter)nationale richtlijnen en standaarden ¹. De aanvrager dient aan te tonen over voldoende kennis, vaardigheden en praktijkervaring te beschikken om deze behandelvormen op een verantwoorde en professionele wijze toe te passen.

De aanvrager dient aantoonbaar ervaring te hebben met ten minste twee behandelvormen voor psychotrauma, zowel op het gebied van opleiding als praktijkervaring. Van deze twee behandelvormen dient minimaal één behandelvorm te behoren tot categorie 1, bestaande uit behandelmethodieken voor PTSS-kernsymptomen met bewezen effectiviteit.

Voor de praktijkervaring geldt dat de aanvrager per behandelvorm minimaal 50 behandeluren dient te hebben uitgevoerd. De aanvrager toont hiermee aan de betreffende behandelmethodiek zelfstandig en professioneel te kunnen toepassen binnen de klinische praktijk.

De beoordeling vindt plaats op basis van:

  • Opleidingscertificaten, waarmee wordt aangetoond dat de benodigde scholing is gevolgd; 
  • Supervisieverklaringen en/of een werkgeversverklaring, waarmee de praktijkervaring en het aantal behandeluren worden onderbouwd. 
Categorie 1 – Behandelmethodieken voor PTSS-kernsymptomen met bewezen effectiviteit

De volgende behandelmethodieken vallen onder categorie 1:

  • Traumagerichte Cognitieve Gedragstherapie (TF-CBT), waaronder bijvoorbeeld Imaginaire Exposure (IE) en Prolonged Exposure (PE)
  • Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR), waarbij minimaal een vervolgopleidingscertificaat of practitionercertificaat is vereist
  • Narratieve Exposure Therapie (NET)
  • Beknopte Eclectische Psychotherapie voor PTSS (BEPP)
Categorie 2 – Overige behandelmethodieken

De volgende behandelmethodieken vallen onder categorie 2:

  • Schematherapie
  • Farmacotherapie
  • Mentalization-Based Treatment (MBT)
  • Gezins-, relatie- of systeemtherapie 
  • Cognitieve therapie
  • Imaginaire Rescripting (ImRs)
  • Schrijftherapie, zoals Interapy
  • Virtual Reality Therapy (VRT)

Ook andere behandelmethodieken kunnen in aanmerking komen, mits de aanvrager aannemelijk kan maken dat deze relevant zijn voor de behandeling van traumagerelateerde problematiek. De certificeringscommissie behoudt zich het recht voor om de geschiktheid van dergelijke behandelmethodieken te beoordelen.

¹ Gebaseerd op: Richtlijnendatabase. Richtlijn posttraumatische stressstoornis (PTSS): Module psychotherapie PTSS; GGZ Standaarden. Zorgstandaard psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen; National Institute for Health and Care Excellence. Post-traumatic stress disorder (NICE Guideline NG116); International Society for Traumatic Stress Studies. Posttraumatic Stress Disorder Prevention and Treatment Guidelines.

 

Module 5: Verdieping

Aanvragers dienen, naast de eerder beschreven competenties en ervaringseisen, aanvullende specialistische expertise op het gebied van psychotrauma te hebben opgebouwd. 

Deze verdieping dient een omvang te hebben van minimaal 80 uur aan aantoonbaar verworven kennis en/of relevante praktijkervaring. De aanvullende expertise kan betrekking hebben op specialistische doelgroepen, specifieke thema’s binnen de psychotraumazorg, traumagerelateerde comorbiditeit of andere relevante deskundigheidsbevorderende activiteiten. Hiermee toont de aanvrager aan zich verder te hebben ontwikkeld binnen het vakgebied van psychotrauma.

Voorbeelden van activiteiten die kunnen bijdragen aan deze verdiepende expertise zijn:

  • Het bezoeken van meerdere congressen, symposia of lezingen op het gebied van psychotrauma, zoals bijeenkomsten van de NtVP
  • Het volgen van specialistische opleidingen, zoals Trauma en Cultuur of Moral Injury
  • Verdiepende scholing op het gebied van traumatische rouw
  • Opleiding tot supervisor of docent in een erkende traumabehandelmethodiek, zoals BEPP, BEP-TR, NET of EMDR
  • Certificering als CAPS-trainer
  • Het schrijven van een wetenschappelijk artikel, paper of publicatie op het gebied van psychotrauma
  • Het schrijven van een boek of hoofdstuk over traumagerelateerde onderwerpen
  • Het verzorgen van onderwijs, workshops, trainingen of presentaties op het gebied van psychotrauma
  • Andere aantoonbare activiteiten die bijdragen aan specialistische deskundigheid binnen de psychotraumazorg

De aanvrager dient de opgebouwde expertise te onderbouwen met relevante bewijsstukken, zoals certificaten, presentaties, publicaties, opleidingsbewijzen of andere documentatie. De certificeringscommissie beoordeelt op basis van het totale dossier of de verdiepende expertise voldoende aansluit bij de doelstellingen en deskundigheidseisen van de certificering.

Samenvatting van de vereiste documenten en bewijsstukken

Voor de beoordeling van de certificeringsaanvraag dient de aanvrager de onderstaande documenten en bewijsstukken aan te leveren.

1. Casusbeschrijving

De aanvrager levert een casusbeschrijving aan van een traumabehandeling. De casusbeschrijving heeft een omvang van circa drie tot vier pagina’s en dient te worden opgesteld volgens het vastgestelde format en de richtlijnen die beschikbaar zijn op de NtVP website. https://ntvp.nl/

2. Werkgeversverklaring of zelfevaluatieformulier

De aanvrager dient een werkgeversverklaring of een zelfevaluatieformulier aan te leveren:

  • Aanvragers in loondienst leveren een werkgeversverklaring aan.
  • Zelfstandig gevestigde aanvragers leveren een zelfevaluatieformulier aan.

Voor beide documenten is een format beschikbaar op de website. Het formulier dient volledig te zijn ingevuld en ondertekend.

Uit de werkgeversverklaring of het zelfevaluatieformulier dient ten minste het volgende te blijken:

  • De omvang en duur van het dienstverband of de beroepsuitoefening
  • Het gemiddeld aantal gewerkte uren per week
  • Het gemiddeld aantal uren per week dat wordt besteed aan traumagerelateerde werkzaamheden
  • De opgedane werkervaring sinds het behalen van de BIG-registratie.

Na BIG-registratie moet de aanvrager gemiddeld 16 uur per week hebben gewerkt, waarvan minimaal 6 uur met traumagerelateerde werkzaamheden. Daarnaast moet de verklaring minimaal 50 behandeluren per vereiste evidence-based behandelvorm aantonen. 

3. Certificaten en bewijs van scholing

De aanvrager levert alle relevante certificaten en bewijsstukken aan die betrekking hebben op de gevolgde opleidingen, trainingen, supervisie en deskundigheidsbevordering.

Hieronder vallen onder meer:

  • Certificaten van gevolgde opleidingen en trainingen;
  • Bewijsstukken van gevolgde supervisie;
  • Certificaten van cursussen, lezingen of workshops gericht op stabilisatie en voorbereiding op traumabehandeling;
  • Certificaten van vervolgopleidingen binnen evidence-based traumabehandelmethoden.

Bij certificaten dient duidelijk zichtbaar te zijn:

  • De naam van de deelnemer;
  • De naam van de opleiding, cursus of activiteit;
  • De datum van deelname of afronding;
  • De naam en/of handtekening van de opleider, trainer of organiserende instantie.
4. Bewijsstukken van verdieping en aanvullende expertise

Ter onderbouwing van de verdiepende expertise (Module 5) levert de aanvrager bewijs van relevante scholing an andere specialistische activiteiten in de psychotraumatologie.

Hieronder kunnen bijvoorbeeld vallen:

  • Deelname aan congressen, symposia en studiedagen;
  • Gevolgde verdiepende opleidingen en trainingen;
  • Onderwijs-, docent- of supervisieactiviteiten;
  • Wetenschappelijke publicaties, artikelen of onderzoek;
  • Andere relevante activiteiten die bijdragen aan specialistische deskundigheid binnen de psychotraumazorg.

Bronnen

GGZ Standaarden. (z.d.). Zorgstandaard psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen. Geraadpleegd via https://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/psychotrauma-en-stressorgerelateerde-stoornissen

International Society for Traumatic Stress Studies. (2018). Posttraumatic Stress Disorder Prevention and Treatment Guidelines. Geraadpleegd via https://istss.org/clinical-resources/trauma-treatment/istss-prevention-and-treatment-guidelines/

National Institute for Health and Care Excellence. (2018). Post-traumatic stress disorder (NICE Guideline NG116). Geraadpleegd via https://www.nice.org.uk/guidance/ng116

Richtlijnendatabase. (z.d.). Richtlijn posttraumatische stressstoornis (PTSS): Module psychotherapie PTSS. Geraadpleegd via https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/ptss/module_psychotherapie_ptss.html