31 mei 2026
In de afgelopen maand is er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology.
Een kwalitatieve studie onder nabestaanden en zorgprofessionals (N = 285) onderzocht hoe zij aankijken tegen het gebruik van deepfake-technologie in rouwbehandeling. Deelnemers bekeken een videofragment van een deepfake-interventie en beschreven redenen voor en tegen het gebruik ervan. De resultaten lieten zien dat nabestaanden deepfakes vooral beschouwden als een betekenisvolle manier om opnieuw contact te ervaren met een overleden dierbare of nog onuitgesproken gevoelens bespreekbaar te maken. Zorgprofessionals erkenden de potentiële therapeutische waarde van deepfake-technologie, met name als aanvulling op bestaande behandelmethoden. Tegelijkertijd wezen zij op diverse ethische aandachtspunten, waaronder cliëntveiligheid en het risico op een vertekend beeld van de overledene. Zowel nabestaanden als zorgprofessionals uitten zorgen over mogelijke psychologische risico’s, zoals het belemmeren van verliesacceptatie en het ontstaan van emotionele afhankelijkheid, vooral bij kwetsbare cliënten. De bevindingen suggereren dat deepfake-technologie therapeutische mogelijkheden kan bieden binnen de rouwzorg, mits deze zorgvuldig, ethisch verantwoord en onder professionele begeleiding wordt ingezet. De studie onderstreept het belang van duidelijke ethische kaders bij toekomstig onderzoek naar de therapeutische effecten van deepfake-technologie in de rouwzorg.
Van Oostrum, J. M., Akalin, D., & Lenferink, L. (2026). Perceived opportunities and risks of using deepfake technology in grief treatment: a qualitative study among Dutch bereaved people and mental health care workers. European Journal of Psychotraumatology, 17(1). https://doi.org/10.1080/20008066.2026.2663660
Een longitudinale studie onder 1052 volwassenen onderzocht of verraadgerelateerd moreel trauma een mogelijke schakel vormt tussen mishandeling in de kindertijd en psychische klachten tijdens collectief oorlogsgerelateerd trauma. Deelnemers vulden vragenlijsten in over kindermishandeling (CTQ), verraadgerelateerd moreel trauma (Moral Injury Events Scale) en symptomen van PTSS (PC-PTSD-5), depressie (PHQ-9) en angst (GAD-7) na de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 in het Midden-Oosten. De resultaten lieten zien dat mishandeling in de kindertijd samenhing met een hogere mate van verraadgerelateerd moreel trauma en meer PTSS-, depressieve en angstklachten bij aanvang van de studie. Zowel verraadgevoelens als psychische klachten bleven stabiel over de tijd. Daarnaast kwam een wederkerige relatie naar voren tussen verraadgevoelens en psychische klachten, waarbij psychische klachten sterker latere gevoelens van verraad voorspelden dan andersom. De bevindingen suggereren dat mishandeling in de kindertijd kan bijdragen aan een grotere kwetsbaarheid voor ervaringen van verraad tijdens collectief trauma. Ook wijzen de resultaten op een wisselwerking tussen ervaringen verraad en psychische klachten. Deze inzichten benadrukken het belang van interventies die zowel op eerder ontwikkelde kwetsbaarheden als op actuele psychische klachten gericht zijn, en gericht zijn op het versterken van vertrouwen tijdens langdurig collectief trauma.
Friedler, Y., Cohen, R., Zabag, R., Bergman, M., & Haim-Nachum, S. (2026). Childhood maltreatment and psychopathology during collective trauma: the longitudinal role of betrayal-related moral injury. European Journal of Psychotraumatology, 17(1). https://doi.org/10.1080/20008066.2026.2665508
Een kwalitatieve studie onder 10 ouders en verzorgers van kinderen die een dierbare verloren door gewelddadig verlies onderzocht hoe zij tegenstrijdige rolverwachtingen ervaren en omgaan met rouwen en het bieden van zorg aan hun kind. Hierbij werd thematische analyse ingezet na het uitvoeren van semigestructureerde interviews met ouders en verzorgers die een dierbare verloren aan suïcide of moord. Uit de analyses kwamen twee centrale thema’s naar voren: 1) ‘de ouder – het kind staat voorop’, wat weergeeft dat deelnemers geneigd zijn hun eigen verdriet onderdrukken om stabiliteit voor hun kind te waarborgen, en 2) ‘de rouwende’, wat wijst op de worsteling met het vinden van ruimte voor eigen rouw. Het voortdurend schakelen tussen zorgdragen en rouwen leidde tot emotionele uitputting, schuldgevoelens en vertraagd herstel. De bevindingen laten zien dat dit type gewelddadig verlies een rolconflict kan creëren die het welzijn van ouders kan ondermijnen en mogelijk indirect de aanpassing van kinderen beïnvloedt. Dit onderstreept het belang van ondersteuning die aandacht heeft voor zowel de ouderlijke zorgrol als het eigen rouwproces.
Rinne-Wolf, S., Kern, T., Stöckl, H., & Finkeldei, S. (2026). ‘Children first?’ – the conflicting roles of carers for children bereaved by suicide or homicide. European Journal of Psychotraumatology, 17(1). https://doi.org/10.1080/20008066.2026.2654352
