27 april 2026
Door Anne Bakker, team kennisevenementen.
Heb je de lezing gemist? Als NtVP lid kun je alle lezingen terugkijken via "Mijn Mediatheek" onder "Mijn NtVP". Nog geen lid? Schrijf je dan hier in!
De slides kun je hier bekijken.
Op woensdagavond 22 april gaf Anne Versluis een NtVP-lezing over PTSS bij volwassenen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Anne is GZ-psycholoog en EMDR-therapeut VEN® bij 's Heeren Loo, en doet onderzoek aan het Behavioural Science Institute van de Radboud Universiteit en de academische werkplaats Viveon. In de lezing stonden screening, diagnostiek en behandeling centraal, met aandacht voor recente onderzoeksontwikkelingen en intensieve EMDR‑behandeling.
Mensen met een LVB lopen een verhoogd risico op traumatische ervaringen, en hebben tegelijkertijd vaak minder mogelijkheden om deze te verwerken — mede doordat hun sociale netwerk minder steunend is. Onderzoek laat zien dat 10–40% van hen voldoet aan de criteria voor PTSS, terwijl dit in cliëntendossiers slechts bij circa 8% wordt vastgelegd. Die kloof is opvallend groot en is deels te verklaren door diagnostic overshadowing: andere diagnoses of gedragsproblemen krijgen de aandacht, een traumaperspectief ontbreekt bij de interpretatie van gedragsproblemen, en de traumageschiedenis van cliënten blijft vaak onbekend door wisselingen in begeleiding. De TS-LVB screent op PTSS volgens de DSM-5-TR en helpt bepalen of vervolgdiagnostiek nodig is. Het instrument is gebaseerd op de Kinder en Jeugd Trauma Screener en aangepast voor volwassenen met een LVB. Uit het onderzoek bleek de zelfinvulversie betrouwbaar en valide; de proxyversie presteerde minder goed. De TS-LVB is kosteloos beschikbaar en daarmee laagdrempelig inzetbaar.
In het tweede deel van haar lezing deelde Anne de resultaten van een studie naar kortdurende intensieve EMDR-behandeling voor volwassenen met een LVB, PTSS én ernstige gedragsproblemen. Het programma bestond uit zestien EMDR-sessies — twee per dag, verspreid over twee weken — waarbij deelnemers (6 mannen, 5 vrouwen) hun reguliere dagprogramma voortzetten. Bij negen van de elf deelnemers was na afloop van het traject geen sprake meer van een PTSS‑diagnose, en bij alle deelnemers namen de PTSS symptomen gemeten met de TS-LVB significant af. Gedragsproblemen namen niet af gedurende de therapie, maar zij namen ook niet toe. Zowel cliënten als therapeuten evalueerden de intensieve behandeling positief.
De lezing maakte duidelijk hoe groot de behoefte is aan passende screening, zorgvuldige diagnostiek en toegankelijke traumabehandeling voor mensen met een LVB. Wij danken Anne voor haar inspirerende lezing en het delen van haar missie om meer oog voor psychotrauma bij de doelgroep van mensen met een LVB te hebben.
